DNA

DNA - kwas dezoksyrybonukleinowy znajduje się głównie w jądrze oraz organellach autonomicznych (mitochondriach, chloroplastach).

Rozstrzygnięcie roli DNA jako nośnika informacji genetycznej zapoczątkowało wiele badań, które miały zmierzać do opracowania modelu budowy tej cząsteczki. Poprawny model budowy cząsteczki DNA zaproponowali w 1953 roku James Watson i Francis Crick.

Cząsteczka DNA składa się z dwóch owiniętych wokół siebie (tzw. podwójna helisa) nici polinukleotydowych. Zbudowany jest z czterech podstawowych jednostek zwanych nukleotydami, składających się z pentozy - deoksyrybozy, reszty kwasu fosforowego i zasady azotowej. To właśnie zasada azotowa różnicuje nukleotydy - zawierają one -adeninę(A),tyminę(T), cytozynę(C) i guaninę(G).

Połączenie zasady z cukrem nazywany jest nukleozydem. Strukturę DNA określa sekwencja nukleotydów, inaczej mówiąc ich kolejność występowania. Dwie nici DNA są wobec siebie komplementarnie ułożone, czego wynikiem jest dopełniającego się łączenia w pary zasad purynowych (adeniny z tyminą) i pirymidynowych (guaniny z cytozyną).

Podwojeniu się ilości DNA w komórce podczas jego replikacji, towarzyszy rozłączanie się łańcuchów polinukleotydowych. Każdy z nich spełnia rolę matrycy umożliwiającej syntezę łańcucha dopełniającego. Dlatego z jednej (wyjściowej) cząsteczki DNA powstają dwie identyczne kopie. Natomiast replikacja DNA jest podstawą przekazywania stałej informacji genetycznej przez kolejne, następujące po sobie pokolenia komórek.

Karolina J